Συγγραφέας χωρίς λογοτεχνικά όρια – Ήταν ανάμεσα στα φαβορί
Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026: Ποια είναι η Αν Κάρσον. Βιβλία της στα ελληνικά.
ΗΚαναδή ποιήτρια και συγγραφέας Αν Κάρσον τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026, για το «τολμηρό και ευρηματικό έργο της, το οποίο, μέσα από έναν παιχνιδιάρικο διάλογο με την κλασική παράδοση, έχει δημιουργήσει νέες μορφές για τη σύγχρονη λογοτεχνία», ανακοίνωσε την Πέμπτη η Σουηδική Ακαδημία.
Το βραβείο, το οποίο απονέμεται από τη Σουηδική Ακαδημία, συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 12 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών, δηλαδή περίπου 1,2 εκατ. δολάρια. Η 76χρονη Κάρσον δήλωσε ιδιαίτερα έκπληκτη από την ανακοίνωση.
«Δεν είχαμε πολύ χρόνο να μιλήσουμε. Το μόνο που πρόλαβε να μου πει ήταν ότι βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην Ισλανδία, όπου ακούει τον άνεμο», ανέφερε η μόνιμη γραμματέας της Ακαδημίας, Ίνγκριντ Κάρλμπεργκ.
Αν Κάρσον: Μια συγγραφέας χωρίς λογοτεχνικά όρια
Γεννημένη στο Τορόντο, η συγγραφέας έχει αποκτήσει και την ισλανδική υπηκοότητα από το 2022.
Είναι ιδιαίτερα γνωστή για τις μεταφράσεις έργων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, η οποία έχει ασκήσει καθοριστική επιρροή στη δημιουργία της και διατρέχει ένα έργο που εκτείνεται από λιμπρέτα όπερας και λογοτεχνική κριτική έως ποιητικά μυθιστορήματα, όπως το Αυτοβιογραφία του κόκκινου (Autobiography of Red) του 1998. Το βιβλίο αυτό, ένα μυθιστόρημα σε στίχους, κυκλοφόρησε στα ελληνικά σε μετάφραση Χάρη Βλαβιανού το 2026 από τις Εκδόσεις Πατάκη. Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφορεί και η ποιητική της συλλογή Λίγα λόγια (δίγλωσση έκδοση, εισαγωγή-μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός, 2013), το έργο της Η ομορφιά του συζύγου, μυθοπλαστικό δοκίμιο σε 29 τάνγκο (μετάφραση: Ευτυχία Παναγιώτου, Δημήτρης Αθηνάκης, 2023), ενώ μέχρι το τέλος του 2026 πρόκειται να κυκλοφορήσει και το Άντρες σε ώρες εκτός χρόνου (Men in the Off Hours) σε μετάφραση Χάρη Βλαβιανού, ένα από τα σημαντικότερα και πιο χαρακτηριστικά έργα της Κάρσον. Σε αυτό ποίηση, πεζό, δοκίμιο, μετάφραση και διαφορετικές λογοτεχνικές φόρμες συνυπάρχουν σε ένα ιδιαίτερα ευρηματικό υβριδικό έργο. Η αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή παράδοση συνομιλεί με τη σύγχρονη λογοτεχνία, την τέχνη και την ιστορία, δημιουργώντας απρόβλεπτες συναντήσεις ανάμεσα σε διαφορετικές εποχές και πρόσωπα. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο χρόνος –προσωπικός και ιστορικός, γραμμικός και αποσπασματικός– αλλά και η μνήμη, η απώλεια, ο έρωτας και ο θάνατος. Με το χαρακτηριστικό της χιούμορ, την πνευματική οξύτητα και την ελευθερία απέναντι στις συμβάσεις των λογοτεχνικών ειδών, η Carson μετατρέπει το βιβλίο σε έναν χώρο όπου διαφορετικές φωνές, εποχές και μορφές τέχνης συναντιούνται. Το έργο τιμήθηκε το 2001 με το Griffin Poetry Prize, στην πρώτη απονομή του βραβείου.
Από την αρχαία Ελλάδα στη Μέριλιν Μονρόε
«Σχεδόν ολόκληρη η λογοτεχνική της παραγωγή έχει επικεντρωθεί στη συνάντηση ανάμεσα στην εμμονή του φιλολόγου με τις λέξεις και την επιθυμία του ποιητή για ένα νέο νόημα», σημείωσε η Σουηδική Ακαδημία.
Η ίδια η Κάρσον έχει χαρακτηρίσει την ετυμολογία των λέξεων ως αφετηρία του έργου της, ενώ οι μεταφράσεις της από τα αρχαία ελληνικά θεωρούνται από την Ακαδημία αυτοτελή λογοτεχνικά έργα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το «Norma Jeane Baker of Troy» του 2019, ένα έργο για σκηνική παρουσίαση που συνδυάζει την ιστορία της Ελένης της Τροίας, όπως παρουσιάζεται στην «Ελένη» του Ευριπίδη, με τη ζωή και την εικόνα της Μέριλιν Μονρόε.
Ανάμεσα στα φαβορί του φετινού Νόμπελ
Η Κάρσον συγκαταλεγόταν στα φαβορί για το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας, σύμφωνα με τις αποδόσεις των στοιχηματικών εταιρειών, και πλέον προστίθεται σε μια μακρά λίστα σημαντικών λογοτεχνών, δίπλα σε ονόματα όπως ο Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, η Άλις Μονρό και ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ.
Η επιλογή της Σουηδικής Ακαδημίας έχει, όπως συμβαίνει συχνά, προκαλέσει συζητήσεις, καθώς διαχρονικά έχει επικριθεί για την παράλειψη σπουδαίων συγγραφέων, όπως ο Λέων Τολστόι, η Βιρτζίνια Γουλφ και ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, αλλά και για την επιλογή λιγότερο αναμενόμενων ονομάτων.
Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται από το 1901, βάσει της διαθήκης του Σουηδού εφευρέτη και επιχειρηματία Άλφρεντ Νόμπελ. Πέρυσι το βραβείο είχε απονεμηθεί στον Ούγγρο συγγραφέα Λάσλο Κρασναχορκάι.
Πηγή: Reuters
ΠΗΓΗ:www.athensvoice.gr
About The Author
