Πορτραίτα της πόλης. Η συνεισφορά του ζωγράφου Μ. Καραπαναγιωτίδη στη δημόσια ιστορία μας.
Του Μιχάλη Πιτένη
Ο γνωστός ιστορικός, καθηγητής πανεπιστημίου, Χάγκεν Φλάϊσερ εξηγώντας τον όρο «δημόσια ιστορία» [1] είχε σημειώσει ότι “Η Δημόσια Ιστορία δεν περιλαμβάνει το, εσωστρεφές από τη φύση του, ακαδημαϊκό κομμάτι της ιστορικής κουλτούρας –την έρευνα και τη διδασκαλία στα αμφιθέατρα- αλλά διεκδικεί περίπου όλα τα υπόλοιπα. Αποσκοπεί στην ιστορική αφύπνιση, την ενημέρωση και ενδεχομένως την επιμόρφωση του κοινού αυτού, του «ανειδίκευτου» συνολικού πληθυσμού, του «λαού» για τον οποίο τα αμφιθέατρα των πανεπιστημίων δε διαθέτουν αρκετά θρανία. Μαζί με τους κατά παράδοση ιστορικούς, στη Δημόσια Ιστορία συνεισφέρουν επίσης δημοσιογράφοι, υπεύθυνοι αρχείων και μουσείων, αλλά και σκηνοθέτες και ξεναγοί του διαρκώς επεκτεινόμενου ιστορικού τουρισμού.”, για να καταλήξει πως “Δημόσια Ιστορία είναι ό,τι τριγύρω μας φιλοδοξεί να αφηγείται κάτι για το παρελθόν – και σε μας τους παραλήπτες μένει να κρίνουμε την «ορθότητα» των αφηγήσεων…”
Με βάση, λοιπόν, την άποψη του Φλάϊσερ μπορούμε να πούμε πως η έκθεση έργων του Μιχάλη Καραπαναγιωτίδη με τον τίτλο «Πορτραίτα της πόλης» που φιλοξενείται στο κτίριο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης μέχρι τις 30 Νοεμβρίου είναι μια συνεισφορά του ζωγράφου στη δημόσια ιστορία του τόπου μας.
Τα πενήντα επτά πορτραίτα του, φιλοτεχνημένα με λάδι πάνω σε καμβά, όλα τους καλοδουλεμένα, με σημαντικές και προσεγμένες λεπτομέρειες που προσδίδουν ζωντάνια και φυσικότητα στα πρόσωπα που απεικονίζουν, λειτουργούν ως σκαλοπάτια που οδηγούν τον επισκέπτη προς τα πίσω, σε μακρινούς ιστορικούς χρόνους. Αναπαριστούν προσωπικότητες που η κάθε μια έχει τη δική της ξεχωριστή βαρύτητα και συνεισφορά στη διαμόρφωση της ταυτότητας και της φυσιογνωμίας όχι μόνο της πόλης της Κοζάνης αλλά και της ευρύτερης περιοχής.
Κάποιες δε απ’ αυτές τις προσωπικότητες έπαιξαν σημαίνοντα ρόλο σε μακρινούς ή ξένους τόπους, σε εποχές ιδιαίτερα δύσκολες όσο και επικίνδυνες, χαράζοντας μια ζηλευτή προσωπική πορεία που τους οδήγησε στην καταξίωση, χωρίς όμως να ξεχάσουν τη γενέθλια γη την οποία ευεργέτησαν με πολλούς και διάφορους τρόπους.
Στην μεγάλη πλειοψηφία των εξαιρετικών πορτραίτων του Μιχάλη Καραπαναγιωτίδη συναντάμε ήρωες βγαλμένους απ’ τις ιστορικές καταγραφές του Παναγιώτη Λιούφη, του Μιχάλη Παπακωνσταντίνου, του Λάζαρου Παπαϊωάννου, του Κωνσταντίνου Σιαμπανόπουλου και τόσων άλλων, όλοι τους εξέχουσες ιστορικές προσωπικότητες που με την πλούσια δράση τους άνοιξαν δρόμους και μας κληροδότησαν μια σειρά έργα με διαχρονική αξία, γερά και βαθιά θεμέλια πάνω στο οποίο στηρίζεται το παρόν και μπορεί να βασιστεί και το μέλλον του τόπου μας.
Βλέπουμε, ακόμα, πορτραίτα με ορισμένες προσωπικότητες των νεότερων χρόνων, με τις οποίες αρκετοί από μας συνυπήρξαμε, για ένα διάστημα, και ίσως, όπως συμβαίνει, δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις, δεν είχαμε συνειδητοποιήσει και αξιολογήσει όπως της άξιζε την εν γένει συνεισφορά τους τόσο στον βασικό τομέα δράσης τους, όσο και σε διάφορους άλλους.
Χάρη σ’ αυτή τη δουλειά του ζωγράφου που αποτελεί συνάμα και μια διαφορετική και έξω απ’ τα καθιερωμένα εικαστική πρόταση, δίνεται σε όλους μας η ευκαιρία να θυμηθούμε, να μάθουμε και πάνω απ’ όλα να επανεκτιμήσουμε ανθρώπους που μπορεί το αποτύπωμα τους να σκεπάστηκε από τη σκόνη του χρόνου, αλλά δεν έχει σβήσει ούτε πρόκειται ποτέ να σβήσει καθώς είναι βαθιά χαραγμένο στα χώματα μας.
Ο Μιχάλης Καραπαναγιωτίδης δεν μας συστήνεται τώρα μ’ αυτή του την έκθεση. Το έχει κάνει εδώ και χρόνια. Σε κάθε νέα δημόσια εμφάνιση του μέσω των εκθέσεων που μας παρουσιάζει κατά καιρούς εκείνο που διαπιστώνεται είναι η εξέλιξη του ως ζωγράφου και η διαμόρφωση ενός προσωπικού στυλ που τον έχει καταστήσει πλέον αναγνωρίσιμο, χωρίς να χρειαστεί, απαραίτητα, να δει κανείς την υπογραφή του στην κάτω δεξιά γωνία των έργων του.
Με τα όσα μας έχει παρουσιάσει μέχρι σήμερα πιστοποιεί πως δεν φοβάται να πειραματιστεί και να δοκιμάσει καινούργια πράγματα και ιδέες, αναλαμβάνοντας ένα ρίσκο που μόνο ένας καλλιτέχνης που αισθάνεται να πατά καλά στα πόδια του το κάνει. Και αυτό το ρίσκο τον δικαιώνει.
Στην έκθεση αυτών των 57 πορτραίτων πολύτιμη υπήρξε η συμβολή της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Π.Ε. Κοζάνης. Κάθε πορτραίτο συνοδεύεται και από ένα σύντομο βιογραφικό του/ της εικονιζόμενου/ ης, τα οποία επιμελήθηκαν και συνέταξαν καθηγητές φιλόλογοι που υπηρετούν σε σχολεία του τόπου μας. Αξίζει κάθε έπαινος σε όλες και όλους.
[1] Συνέντευξη στο TVXS (30 Απριλίου 2011) και τον Μιχάλη Γουδή, με τον τίτλο “Δημόσια ιστορία, μνήμη και «στιγμές»”
About The Author
