Η Gen Z δεν νιώθει ασφαλής στην τοποθεσία Ελλάδα.
Μια γενιά μορφωμένη αλλά εγκλωβισμένη στην επισφάλεια, με χαμηλούς μισθούς, περιορισμένες προσδοκίες και το φάσμα ενός νέου brain drain να πλανάται στον ορίζοντα, αποτυπώνει η νέα έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ για τη Generation Z.
Η μελέτη «Νέοι και Εργασία 2025», που πραγματοποιήθηκε από το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ σε συνεργασία με την ALCO, εξετάζει τις στάσεις των νέων έως 29 ετών απέναντι στην εργασία, την εκπαίδευση και το μέλλον, αναδεικνύοντας την αδυναμία της ελληνικής αγοράς εργασίας να αξιοποιήσει και να συγκρατήσει το ανθρώπινο δυναμικό της νέας γενιάς.
Burnout, οικονομική εξάρτηση από την οικογένεια, χαμηλή ικανοποίηση από τις προοπτικές και έντονη διάθεση μετανάστευσης συνθέτουν το προφίλ μιας γενιάς που εργάζεται πολύ, αλλά απολαμβάνει λίγα.
Εξάρτηση από την οικογένεια και περιορισμένη αυτονομία
Η οικονομική ανεξαρτησία παραμένει άπιαστο όνειρο για τους περισσότερους νέους εργαζομένους. Μόλις 2 στους 10 ζουν μόνοι τους, ενώ 7 στους 10 δηλώνουν ότι ο μισθός τους δεν επαρκεί για τις βασικές ανάγκες.
Σύμφωνα με τα ευρήματα:
- Το 45% εξακολουθεί να ζει με την οικογένειά του (ποσοστό που ανεβαίνει στο 65% για όσους εργάζονται μερικώς),
- Το 30% συζεί με φίλο ή σύντροφο
- Μόνο το 30% συνεισφέρει στα έξοδα στέγασης
- Το 62% δηλώνει ότι εξαρτάται οικονομικά από τους γονείς του, καθώς οι χαμηλοί μισθοί, το υψηλό κόστος στέγασης και η ανεπάρκεια του κοινωνικού κράτους καθιστούν την αυτονομία σχεδόν αδύνατη.
Η μετάβαση στην ενήλικη ζωή – οικογένεια, νοικοκυριό, επαγγελματική ταυτότητα- μετατίθεται χρονικά, δημιουργώντας μια «παρατεταμένη εφηβεία» οικονομικής εξάρτησης.
Εκπαίδευση χωρίς αντίκρισμα
Η αποσύνδεση της εκπαίδευσης από την απασχόληση παραμένει έντονη:
- Το 38% δηλώνει ότι εργάζεται σε αντικείμενο άσχετο με τις σπουδές του,
- Το 49% θεωρεί ότι η εκπαίδευσή του δεν το προετοίμασε για την αγορά εργασίας.
- Παρά τις δυσκολίες, το 86% δείχνει διάθεση για δια βίου μάθηση, ενώ 65% δηλώνει επάρκεια στις ψηφιακές δεξιότητες που απαιτούνται για τη δουλειά του.
Το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ σημειώνει πως η ελληνική αγορά εργασίας, με τη χαμηλή τεχνολογική και οργανωσιακή της ωριμότητα, δεν αξιοποιεί τις γνώσεις και τη δημιουργικότητα των νέων αποφοίτων. Έτσι, η Generation Z καταλήγει η πιο μορφωμένη αλλά και η λιγότερο ενταγμένη γενιά στην παραγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Burnout και ψυχική κόπωση
Τα στοιχεία για την εργασιακή καθημερινότητα είναι αποκαλυπτικά:
- Το 60% βιώνει επαγγελματική εξουθένωση,
- Το 46% θεωρεί ότι η εργασία του επιβαρύνει την υγεία ή τον ύπνο,
- Το 62% δηλώνει ότι η δουλειά επηρεάζει αρνητικά την προσωπική του ζωή,
- Μόνο το 21% απολαμβάνει ικανοποιητική ισορροπία ζωής-εργασίας.
- Η συνολική ικανοποίηση από την εργασία φτάνει μόλις το 35%, ενώ 53% αναφέρει αυξημένο άγχος και στρες.
Όπως επισημαίνει το Ινστιτούτο, οι νέοι εργαζόμενοι εισέρχονται σε έναν κόσμο εργασίας που μεταθέτει την ευθύνη ψυχικής ανθεκτικότητας στο άτομο. Η πίεση για απόδοση, τα εκτεταμένα ωράρια και η περιορισμένη συλλογική προστασία οδηγούν σε διάχυτο burnout και σε μια νέα μορφή εργασιακής αποξένωσης: οι νέοι δουλεύουν περισσότερο, αλλά νιώθουν λιγότερο συνδεδεμένοι με ό,τι κάνουν.
Περιορισμένες προοπτικές και διάθεση μετανάστευσης
Το 72% των νέων δηλώνει ότι δεν βλέπει επαγγελματικές προοπτικές στην Ελλάδα, ενώ μόλις 9% δηλώνει ικανοποιημένο από τις προοπτικές του.
Παράλληλα, 46% εξετάζει το ενδεχόμενο να εργαστεί στο εξωτερικό.
Το 79% θεωρεί ότι η γενιά των γονιών του έζησε καλύτερες εργασιακές συνθήκες, ενώ 65% εκτιμά ότι δεν μπορεί να δημιουργήσει οικογένεια υπό το σημερινό καθεστώς εργασίας.
Η εικόνα είναι μιας γενιάς με χαμηλή εμπιστοσύνη στο παρόν και περιορισμένη πίστη στο μέλλον, που αντιλαμβάνεται την τεχνολογική μετάβαση (όπως η τεχνητή νοημοσύνη) αλλά φοβάται ότι δεν θα ωφεληθεί από αυτή.
Ένα νέο αξιακό μοντέλο εργασίας
Παρά την ανασφάλεια, η Generation Z εισάγει ένα νέο αξιακό πρότυπο για την εργασία:
- Το 70% θέτει την ψυχική υγεία πάνω από την οικονομική ασφάλεια,
- Το 73% θεωρεί ότι η εργασία πρέπει να έχει νόημα πέρα από την αμοιβή,
- Το 44% δηλώνει πρόθυμο να αλλάξει δουλειά αν δεν το εκφράζει, ακόμη κι αν χάσει εισόδημα.
- Μόνο το 36% δηλώνει ότι μπορεί να εκφράζει ιδέες και πρωτοβουλίες στον χώρο εργασίας, ενώ η δημιουργικότητα αναγνωρίζεται ή επιβραβεύεται μόλις στο 24%.
Ταυτόχρονα, το 72% δηλώνει ότι θέλει να εργάζεται σε επιχειρήσεις με κοινωνική και περιβαλλοντική ευαισθησία, αν και 65% θα αποδεχόταν άτυπη εργασία αν δεν υπήρχε άλλη επιλογή, ένδειξη της σύγκρουσης ανάμεσα σε αξίες και ανάγκη επιβίωσης.
Εμπιστοσύνη μηδέν, όρεξη για δράση στο φουλ
Η εμπιστοσύνη στους κρατικούς θεσμούς προστασίας παραμένει εξαιρετικά χαμηλή:
- μόνο το 15% δηλώνει ότι τους εμπιστεύεται, ενώ 65% εκφράζει δυσπιστία
- το 30% έχει ενεργό σωματείο στον χώρο εργασίας
- το 36% έχει συμμετάσχει σε απεργία ή κινητοποίηση
- το 67% δηλώνει ότι θα συμμετείχε σε διαμαρτυρία αν έκρινε το αίτημα δίκαιο
Σύμφωνα με το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, η Generation Z δεν απορρίπτει τη συλλογική δράση, αλλά ζητά εκπροσώπηση που να την αφορά πραγματικά. Πρόκειται για μια γενιά χαμηλής εμπιστοσύνης, αλλά υψηλής διαθεσιμότητας για δράση.
About The Author
