Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνουν οι απάτες μέσω υπηρεσιών ανταλλαγής μηνυμάτων στην Ελλάδα, με τους κυβερνοεγκληματίες να αξιοποιούν πλέον την τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργούν περισσότερο πειστικές επικοινωνίες και να υποδύονται γνωστές εταιρείες και εμπορικά σήματα.
Νέα έρευνα της Kaspersky αποκαλύπτει ότι σχεδόν ένας στους πέντε Έλληνες που έχει πέσει θύμα απάτης (19,60%) έχει εξαπατηθεί τρεις ή περισσότερες φορές. Παράλληλα, η παραποίηση της ταυτότητας εμπορικών σημάτων συγκαταλέγεται στους τρεις συχνότερους τύπους απάτης μέσω υπηρεσιών ανταλλαγής μηνυμάτων στη χώρα, με ποσοστό περίπου 36%.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στην οικονομική ζημιά. Σύμφωνα με τη μελέτη, το 99% των καταναλωτών που έχουν πέσει θύματα δηλώνει ότι μετά το περιστατικό δεν εμπιστεύεται πλέον καμία εισερχόμενη ειδοποίηση μέσω υπηρεσιών ανταλλαγής μηνυμάτων. Η δυσπιστία αυτή επηρεάζει αναπόφευκτα και τις νόμιμες επικοινωνίες των επιχειρήσεων με τους πελάτες τους.
Στην Ελλάδα, τα SMS και το iMessage αποτελούν το συχνότερο σημείο εκκίνησης των συγκεκριμένων απατών, με ποσοστό 38,80%, ενώ ακολουθούν το WhatsApp με 32% και το Facebook με 30%. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι σχεδόν δύο στις τρεις απάτες (63%) εξελίσσονται σε πολλαπλές πλατφόρμες προτού τα θύματα αντιληφθούν ότι έχουν εξαπατηθεί.
Σημαντικός είναι και ο συναισθηματικός αντίκτυπος. Αμέσως μετά το περιστατικό, το 44,80% των Ελλήνων θυμάτων ανέφερε θυμό, το 38% αναστάτωση και το 33,60% απογοήτευση. Έξι μήνες αργότερα, το 46,80% εξακολουθούσε να αισθάνεται θυμό, ενώ το 25,20% δήλωνε φόβο.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του φαινομένου φαίνεται να διαδραματίζει η τεχνητή νοημοσύνη. Το 37,60% των θυμάτων πιστεύει ότι το μήνυμα που έλαβε είχε γραφτεί με τη βοήθεια AI, ενώ το 69,20% εκτιμά ότι χρησιμοποιήθηκαν τεχνητές φωνές ή εικόνες deepfake.
Οι 5 πιο συχνές και επικίνδυνες απάτες που καταγράφουν αυξημένη έξαρση στην Ελλάδα αφορούν κυρίως την υποκλοπή προσωπικών δεδομένων και χρηματικών ποσών μέσω ψηφιακών και τηλεφωνικών τεχνασμάτων. Οι κυβερνοεγκληματίες χρησιμοποιούν πλέον εξελιγμένα μέσα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (deepfakes), για να κάνουν τις παγίδες τους ακόμα πιο αληθοφανείς.
Ακολουθούν οι 5 βασικές μορφές απάτης και οι οδηγίες προστασίας:
1. Ψεύτικα Μηνύματα Επιδομάτων & Κρατικών Υπηρεσιών (Phishing / SMiShing)
- Πώς λειτουργεί: Λαμβάνετε SMS ή email που υποτίθεται ότι προέρχεται από το Gov.gr, την εφορία (ΑΑΔΕ) ή κάποια υπηρεσία επιδομάτων (π.χ. Fuel Pass, Power Pass, επιστροφή φόρου). Σας ενημερώνουν ότι δικαιούστε χρήματα και σας ζητούν να πατήσετε έναν σύνδεσμο (link) που οδηγεί σε μια πιστή απομίμηση της επίσημης σελίδας, με σκοπό να υποκλέψουν τους κωδικούς του e-banking σας.
- Πώς να προστατευτείτε: Μην πατάτε ποτέ συνδέσμους σε μηνύματα. Οι κρατικοί φορείς και οι τράπεζες δεν στέλνουν ποτέ links που ζητούν κωδικούς πρόσβασης. Μπαίνετε στις πλατφόρμες μόνο πληκτρολογώντας μόνοι σας την επίσημη διεύθυνση στο πρόγραμμα περιήγησης.
2. Η Απάτη του «Λογιστή» ή του «Υπαλλήλου ΔΕΔΔΗΕ»
- Πώς λειτουργεί: Επιτήδειοι τηλεφωνούν (Vishing) παριστάνοντας τους λογιστές ή υπαλλήλους εταιρειών ενέργειας (π.χ. ΔΕΔΔΗΕ). Ισχυρίζονται ότι δικαιούστε κάποιο Market Pass, αναδρομικά ή επιστροφή χρημάτων από εκκαθάριση. Καθοδηγούν το θύμα να πάει σε ΑΤΜ ή να τους δώσει κωδικούς μίας χρήσης (OTP) που έρχονται στο κινητό του.
- Πώς να προστατευτείτε: Μην δίνετε ποτέ τηλεφωνικά τραπεζικά στοιχεία ή κωδικούς OTP. Κλείστε το τηλέφωνο και καλέστε εσείς απερίφραστα τον λογιστή σας ή τον επίσημο φορέα για επιβεβαίωση.
3. SMS για δήθεν «Τροχονομικές Παραβάσεις» ή «Εκκρεμότητες ΕΛΤΑ»
- Πώς λειτουργεί: Πρόκειται για μια νέα, ιδιαίτερα αληθοφανή μέθοδο. Λαμβάνετε SMS που αναφέρει ότι έχετε απλήρωτο πρόστιμο της Τροχαίας ή ένα δέμα στα ΕΛΤΑ που εκκρεμεί λόγω λανθασμένης διεύθυνσης. Σας ζητούν να συμπληρώσετε τα στοιχεία της τραπεζικής σας κάρτας για να εξοφλήσετε ένα μικρό ποσό (π.χ. 1-2 ευρώ), αλλά στην πραγματικότητα αδειάζουν τον λογαριασμό σας.
- Πώς να προστατευτείτε: Ελέγξτε προσεκτικά το URL της σελίδας στην οποία σας παραπέμπουν. Οι επίσημες κρατικές ή ταχυδρομικές υπηρεσίες δεν χρησιμοποιούν περίεργα domains (π.χ.
.com-updates-gr.info)
4. Το Σενάριο «Τροχαίου Ατυχήματος» ή «Νοσηλείας Συγγενή»
- Πώς λειτουργεί: Στοχεύει κυρίως ηλικιωμένους. Οι δράστες τηλεφωνούν κλαίγοντας, προσποιούμενοι ένα στενό συγγενικό πρόσωπο (ή έναν γιατρό/αστυνομικό) και ισχυρίζονται ότι προκάλεσαν σοβαρό τροχαίο ή χρειάζονται επείγουσα χειρουργική επέμβαση. Απαιτούν άμεσα μετρητά ή χρυσαφικά, τα οποία στέλνουν έναν «εισπράκτορα» να τα παραλάβει από το σπίτι.
- Πώς να προστατευτείτε: Κλείστε αμέσως το τηλέφωνο και καλέστε εσείς απευθείας το συγγενικό σας πρόσωπο στο δικό του κινητό. Μην ανοίγετε την πόρτα σε αγνώστους και μην παραδίδετε ποτέ χρήματα.
5. Επενδυτικές Απάτες (Investment Scams / Ψεύτικες Ευκαιρίες)
- Πώς λειτουργεί: Μέσω διαφημίσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή παραπλανητικών μηνυμάτων, υπόσχονται τεράστια και εγγυημένα κέρδη μέσω κρυπτονομισμάτων ή μετοχών. Χρησιμοποιούν συχνά deepfake βίντεο γνωστών πολιτικών ή επιχειρηματιών για να φαίνονται αξιόπιστοι. Μόλις το θύμα καταθέσει τα πρώτα χρήματα, οι «σύμβουλοι» εξαφανίζονται.
- Πώς να προστατευτείτε: Δεν υπάρχουν εύκολα και εγγυημένα κέρδη χωρίς ρίσκο στο διαδίκτυο. Ελέγχετε πάντα αν η επενδυτική πλατφόρμα είναι αδειοδοτημένη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ή αντίστοιχες ευρωπαϊκές αρχές.
🚨 Τι να κάνετε αν πέσετε θύμα απάτης
- Επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας για να μπλοκάρετε τις κάρτες και τους λογαριασμούς σας.
- Αλλάξτε άμεσα κωδικούς πρόσβασης (passwords) σε e-banking και email.
- Καταγγείλετε το περιστατικό στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (τηλ: 11188) ή στο πλησιέστερο Αστυνομικό Τμήμα
About The Author
