Σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για περισσότερους από δύο εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων φέρνει το 2027, καθώς διευρύνονται οι απαλλαγές και οι εκπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ. Οι αλλαγές αφορούν κυρίως κατοίκους μικρών οικισμών, οικογένειες με παιδιά, άτομα με αναπηρία, νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, αλλά και ιδιοκτήτες που έχουν ασφαλίσει τις κατοικίες τους έναντι φυσικών καταστροφών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πλήρης απαλλαγή από τον φόρο για τις κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς, ένα μέτρο που αποκτά ξεχωριστή σημασία για την ελληνική περιφέρεια και ειδικότερα για τη Δυτική Μακεδονία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν για τον νέο χάρτη του ΕΝΦΙΑ, οι ελαφρύνσεις διαμορφώνονται σε έξι βασικές κατηγορίες.
1. Μηδενικός ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς
Περίπου 650.000 ιδιοκτήτες αναμένεται να απαλλαγούν πλήρως από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία τους.
Από το 2027, το πληθυσμιακό όριο για την εφαρμογή του μέτρου αυξάνεται στους 2.000 κατοίκους, ενώ στη Δυτική Μακεδονία και σε συγκεκριμένες παραμεθόριες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας φτάνει τους 2.200 κατοίκους.
Οι βασικές προϋποθέσεις είναι:
- Ο ιδιοκτήτης να είναι φυσικό πρόσωπο και φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.
- Το ακίνητο να αποτελεί την κύρια κατοικία του.
- Η φορολογητέα αξία του 100% της πλήρους κυριότητας να μην υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία και δεν επεκτείνεται σε εξοχικά, δεύτερες κατοικίες ή άλλα ακίνητα του ιδιοκτήτη.
2. Πλήρης απαλλαγή για τρίτεκνες, πολύτεκνες οικογένειες και άτομα με αναπηρία
Πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για το σύνολο της ακίνητης περιουσίας τους μπορούν να εξασφαλίσουν τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και νοικοκυριά στα οποία υπάρχει άτομο με αναπηρία τουλάχιστον 80%, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Ειδικότερα:
- Το συνολικό οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ.
- Το όριο προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και για κάθε εξαρτώμενο μέλος.
- Η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
3. Έκπτωση 50% για νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα
Μείωση κατά 50% στον ΕΝΦΙΑ προβλέπεται για ιδιοκτήτες που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Το βασικό εισοδηματικό όριο είναι 9.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
Ενδεικτικά, τα όρια διαμορφώνονται ως εξής:
| Οικογενειακή κατάσταση | Εισοδηματικό όριο |
|---|---|
| Άγαμος χωρίς παιδιά | 9.000 € |
| Ζευγάρι χωρίς παιδιά | 10.000 € |
| Ζευγάρι με ένα παιδί | 11.000 € |
| Ζευγάρι με δύο παιδιά | 12.000 € |
Παράλληλα, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Υπάρχουν επίσης όρια στη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, τα οποία διαμορφώνονται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση:
- 85.000 ευρώ για άγαμο.
- 150.000 ευρώ για έγγαμο με ένα εξαρτώμενο τέκνο.
- 200.000 ευρώ για έγγαμο με δύο εξαρτώμενα τέκνα.
Οι δικαιούχοι της συγκεκριμένης κατηγορίας εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τους 800.000.
4. Ειδική απαλλαγή για κατοίκους μικρών ακριτικών νησιών
Πλήρης απαλλαγή προβλέπεται και για φυσικά πρόσωπα που έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρά ακριτικά νησιά με πληθυσμό κάτω των 1.200 κατοίκων.
Η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένες νησιωτικές περιοχές, μεταξύ των οποίων η Ικαρία, η Λήμνος, η Σάμος, η Χίος, η Κάλυμνος, η Κάρπαθος, η Ρόδος και η Κως, καθώς και η Γαύδος και τα Διαπόντια Νησιά.
Η απαλλαγή αφορά τα δικαιώματα επί ακινήτων στις συγκεκριμένες περιοχές και συνδέεται με την κύρια κατοικία του φορολογουμένου.
5. Απαλλαγές για ακίνητα που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές
Ειδικές ρυθμίσεις προβλέπουν πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων που έχουν πληγεί από σεισμούς, πυρκαγιές και πλημμύρες.
Στις περιοχές που περιλαμβάνονται στις σχετικές ρυθμίσεις συγκαταλέγονται και οι Περιφερειακές Ενότητες Γρεβενών και Κοζάνης, λόγω του σεισμού της 3ης Μαρτίου 2021.
Η απαλλαγή αφορά ακίνητα που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και για τα οποία υπάρχει η απαιτούμενη πιστοποίηση των ζημιών.
6. Έκπτωση έως 20% για ασφαλισμένες κατοικίες
Έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ δικαιούνται και οι ιδιοκτήτες που έχουν ασφαλίσει τις κατοικίες τους έναντι φυσικών καταστροφών.
Συγκεκριμένα:
- Έκπτωση 20% προβλέπεται για κατοικίες με φορολογητέα αξία έως 500.000 ευρώ.
- Για κατοικίες μεγαλύτερης αξίας η έκπτωση διαμορφώνεται στο 10%.
Η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα, ενώ απαιτείται η κάλυψη ολόκληρης της αξίας ανακατασκευής του κτίσματος, χωρίς να υπολογίζεται η αξία του οικοπέδου.
Για να χορηγηθεί ολόκληρη η έκπτωση, απαιτείται ετήσια ασφαλιστική κάλυψη. Σε περίπτωση μικρότερης διάρκειας, τουλάχιστον τριών μηνών, η μείωση υπολογίζεται αναλογικά.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων
Οι νέες ρυθμίσεις δημιουργούν σημαντικές δυνατότητες φορολογικής ελάφρυνσης, ωστόσο οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας τους, την κύρια κατοικία που έχουν δηλώσει και τα εισοδηματικά δεδομένα τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάκριση μεταξύ της απαλλαγής που αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία και εκείνης που καλύπτει το σύνολο της ακίνητης περιουσίας.
Για χιλιάδες νοικοκυριά στην περιφέρεια, και ειδικά σε περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, η διεύρυνση του πληθυσμιακού ορίου στους 2.200 κατοίκους μπορεί να οδηγήσει σε μηδενισμό του φόρου για την κύρια κατοικία τους.
Οι φορολογικές ελαφρύνσεις για το 2027 υπολογίζονται με βάση τα εισοδήματα του 2026 και τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας όπως θα ισχύουν την 1η Ιανουαρίου 2027.










