Πανεπιστήμια: 25 προτάσεις των πρυτάνεων για αλλαγές στην ανώτατη εκπαίδευση – Τι ζητούν από το υπουργείο Παιδείας
Σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των ελληνικών πανεπιστημίων προτείνουν οι πρυτάνεις των δημόσιων ΑΕΙ, θέτοντας στο τραπέζι 25 παρεμβάσεις που αφορούν τη στελέχωση, τη διοικητική οργάνωση, την ακαδημαϊκή λειτουργία και την εξέλιξη του προσωπικού.
Οι προτάσεις διαμορφώθηκαν την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026, κατά τη δεύτερη προπαρασκευαστική συνεδρίαση της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Στόχος είναι να τεθούν προς συζήτηση και να προωθηθούν στην επόμενη Σύνοδο, που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2027.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι δυσλειτουργίες που έχουν εντοπιστεί στην εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας, αλλά και η ανάγκη ενίσχυσης των πανεπιστημίων με ανθρώπινο δυναμικό και μεγαλύτερη διοικητική ευελιξία.
Οι 25 προτάσεις των πρυτάνεων
Οι παρεμβάσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν τη λειτουργία των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.
Ακαδημαϊκή στελέχωση και εξέλιξη
- Επαναφορά της βαθμίδας του Λέκτορα.
- Προσλήψεις προσωπικού ΕΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ και διοικητικών υπαλλήλων με κανόνα 1:1, δηλαδή μία πρόσληψη για κάθε αποχώρηση.
- Επαναφορά του θεσμού του Ακαδημαϊκού Υποτρόφου.
- Επανασύσταση του Πρυτανικού Συμβουλίου.
- Δυνατότητα επανεκλογής των Κοσμητόρων έως τρεις φορές συνολικά.
- Αύξηση της θητείας των Διευθυντών Τομέα από δύο σε τρία χρόνια.
- Αλλαγή του τρόπου συγκρότησης των εκλεκτορικών σωμάτων για την εκλογή μελών ΔΕΠ.
- Αλλαγές στις διαδικασίες εκλογής μελών ΔΕΠ, μεταξύ των οποίων η μείωση από πέντε σε τρία χρόνια του απαιτούμενου διαστήματος από την απόκτηση διδακτορικού, καθώς και η ταχύτερη επικαιροποίηση των μητρώων γνωστικών αντικειμένων.
- Επαναφορά της δυνατότητας μετάταξης εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με διδακτορικό σε θέσεις ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ.
Εργασιακά και διοικητικά ζητήματα
- Αναγνώριση του χρόνου άδειας μητρότητας και ανατροφής τέκνου ως πραγματικού χρόνου υπηρεσίας για τη βαθμολογική εξέλιξη και προαγωγή του προσωπικού.
- Μερική απαλλαγή Κοσμητόρων και Προέδρων Τμημάτων από διδακτικά καθήκοντα, ώστε να ασκούν αποτελεσματικότερα τις διοικητικές τους αρμοδιότητες.
- Ανάθεση στον Πρύτανη και στο Συμβούλιο Διοίκησης της επιλογής προϊσταμένων των διοικητικών υπηρεσιών των ΑΕΙ, με παράλληλες εξαιρέσεις από τη γραπτή εξέταση για συγκεκριμένες κατηγορίες έμπειρων υπαλλήλων.
- Καθορισμός στόχων για τη χορήγηση bonus αποδοτικότητας στους διοικητικούς υπαλλήλους.
- Ψηφιακή διεκπεραίωση των διοικητικών εγγράφων και διαδικασιών των πανεπιστημίων.
- Αναγνώριση ως προϋπηρεσίας των ετών παροχής υπηρεσιών σε ΕΠΙ και μεγάλους οργανισμούς, όπως το CERN.
- Δυνατότητα μετατροπής κενών οργανικών θέσεων ΕΤΕΠ σε ΕΔΙΠ και αντίστροφα.
Ευελιξία στη λειτουργία των ιδρυμάτων
- Δυνατότητα τοποθέτησης μόνιμων Επίκουρων Καθηγητών σε θέσεις ευθύνης, όπως η διεύθυνση εργαστηρίων.
- Δυνατότητα των Εντεταλμένων Διδασκαλίας να αναλαμβάνουν εκπαιδευτικό έργο σε μεταπτυχιακά προγράμματα χωρίς δίδακτρα.
- Δυνατότητα των πανεπιστημίων να εγκρίνουν ή να απορρίπτουν αιτήματα κινητικότητας των υπαλλήλων τους.
- Προσμέτρηση ως προϋπηρεσίας του χρόνου υπηρεσίας επιστημονικού προσωπικού που αμείβεται μέσω των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ).
- Μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των διαθέσιμων πιστώσεων, ώστε τα ΑΕΙ να αποφασίζουν ποιες θέσεις προσωπικού θα προκηρύσσουν ανάλογα με τους πόρους τους.
- Ένταξη των Προγραμμάτων Σπουδών στα μηχανογραφικά δελτία.
- Δυνατότητα τοποθέτησης εργαζομένων ΙΔΟΧ σε θέσεις ευθύνης, όταν υπάρχει αποδεδειγμένη ανάγκη.
- Δυνατότητα στα μέλη ΕΕΠ να καλύπτουν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ειδικά γνωστικά αντικείμενα που δεν περιλαμβάνονται στα μητρώα των Τμημάτων και Σχολών.
25. Η Σύνοδος Πρυτάνεων ως συμβουλευτικό όργανο του υπουργείου Παιδείας
Μία από τις σημαντικότερες προτάσεις αφορά τη θεσμοθέτηση της Συνόδου Πρυτάνεων ως κοινού, ανεξάρτητου συμβουλευτικού οργάνου εκπροσώπησης των δημόσιων πανεπιστημίων.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται η υποχρέωση του υπουργού Παιδείας να ζητά τη γνώμη της Συνόδου, εντός 15 ημερών, για νομοσχέδια και κριτήρια χρηματοδότησης των ΑΕΙ. Οι αποφάσεις της θα έχουν κατευθυντήριο χαρακτήρα και δεν θα περιορίζουν το αυτοδιοίκητο των πανεπιστημίων.
Παράλληλα, προβλέπεται ετήσια εναλλαγή του προεδρείου, τουλάχιστον δύο τακτικές συνεδριάσεις τον χρόνο, μόνιμη έδρα και γραμματεία στο ΕΚΠΑ, καθώς και χρηματοδότηση μέσω ετήσιων συνδρομών των ΑΕΙ και προγραμμάτων.
Αντιδράσεις για το νέο πλαίσιο επιλογής προϊσταμένων
Στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης οι επιπτώσεις του Ν. 5331/2026, ο οποίος αναμορφώνει τη βαθμολογική διάρθρωση και το σύστημα επιλογής προϊσταμένων στον δημόσιο τομέα.
Οι πρυτανικές αρχές εξέφρασαν προβληματισμό για την υποχρέωση συμμετοχής σε γραπτή εξέταση διοικητικών υπαλλήλων που ήδη υπηρετούν σε θέσεις ευθύνης στα πανεπιστήμια.
Επιπλέον, σε σχέση με το υπό συζήτηση νομοσχέδιο για την ένταξη της ΑΣΠΑΙΤΕ στο ΕΚΠΑ, οι πρυτάνεις προτείνουν την απόσυρση του άρθρου 85.
Πότε θα εξεταστούν οι προτάσεις
Οι 25 προτάσεις θα αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης στην 113η Σύνοδο Πρυτάνεων, τον Φεβρουάριο του 2027. Πρόκειται για εισηγήσεις και αιτήματα των πανεπιστημιακών αρχών και όχι για ήδη θεσμοθετημένες αλλαγές.
Η τελική τους πορεία θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις της Συνόδου και την ανταπόκριση του υπουργείου Παιδείας.
Οι παρεμβάσεις αφορούν άμεσα τη λειτουργία των δημόσιων πανεπιστημίων, τις εργασιακές συνθήκες του προσωπικού και τη διαμόρφωση ενός πιο ευέλικτου διοικητικού πλαισίου για την ανώτατη εκπαίδευση.
Πηγή: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).
About The Author
