Υπάρχει μια παλιά ελληνική συνταγή που δεν χρειάζεται καν αλεύρι: να κρύβεις τα έσοδα, να φουσκώνεις τα κέρδη και να αφήνεις τον λογαριασμό στους άλλους. Την ώρα που ο μισθωτός φορολογείται πριν ακόμη πιάσει τον μισθό του κι ο συνεπής επαγγελματίας μετράει τις υποχρεώσεις του, η φοροδιαφυγή εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο βαθιές πληγές της ελληνικής οικονομίας.
Γιατί στην Ελλάδα, τελικά, το ψωμί δεν παραφουσκώνει μόνο στον φούρνο. Παραφουσκώνει και η αδικία, όταν κάποιοι θεωρούν τη φοροδιαφυγή εξυπνάδα και τη φορολογική συνέπεια υποχρέωση μόνο για τους υπόλοιπους.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα έσοδα που χάνει το κράτος. Είναι ο αθέμιτος ανταγωνισμός, η άνιση κατανομή των φορολογικών βαρών και η σταδιακή απώλεια εμπιστοσύνης στους κανόνες. Όταν κάποιος αποκρύπτει συστηματικά τα πραγματικά του εισοδήματα, δεν εξαπατά μόνο την εφορία. Αδικεί τον επαγγελματία που λειτουργεί νόμιμα, τον πολίτη που πληρώνει κανονικά τις υποχρεώσεις του και μια κοινωνία που περιμένει καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες.
Και δεν μπορεί κάθε φορά η απάντηση να εξαντλείται σε νέες εξαγγελίες και αυστηρότερες διατάξεις. Η τεχνολογία, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και οι διασταυρώσεις στοιχείων είναι χρήσιμα εργαλεία, αλλά χρειάζονται ουσιαστικούς ελέγχους, αποτελεσματικές κυρώσεις και συνέπεια στην εφαρμογή του νόμου. Χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς επιλεκτική αυστηρότητα και χωρίς να εξαντλείται ο ελεγκτικός μηχανισμός σε όσους είναι ευκολότερο να εντοπιστούν.
Την ίδια στιγμή, ένα δίκαιο και σταθερό φορολογικό σύστημα οφείλει να στηρίζει τη νομιμότητα, όχι να εξουθενώνει εκείνους που προσπαθούν να είναι συνεπείς. Γιατί άλλο η πραγματική οικονομική δυσκολία κι άλλο η συνειδητή απόκρυψη εισοδήματος.
Η φορολογική συνείδηση δεν χτίζεται μόνο με πρόστιμα. Χτίζεται όταν ο πολίτης βλέπει ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους, ότι οι παραβάσεις έχουν συνέπειες και ότι τα δημόσια έσοδα αξιοποιούνται προς όφελος της κοινωνίας.
Η φοροδιαφυγή δεν είναι εξυπνάδα. Είναι μια αδικία που πληρώνεται συλλογικά. Και όσο κάποιοι εξακολουθούν να κερδίζουν εις βάρος των συνεπών, το ψωμί θα παραφουσκώνει, αλλά η εμπιστοσύνη θα μικραίνει.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να πληρώνουν πάντα οι ίδιοι. Είναι να πληρώνει ο καθένας όσα πραγματικά του αναλογούν.
Τάνια Ώττα – cosmomag.gr
About The Author
