Υπάρχει μια μικρή, αλλά σημαντική, σύγχυση στον δημόσιο λόγο τα τελευταία χρόνια. Μπερδέψαμε το «μπράβο» με το «επιτέλους».
Και κάπως έτσι, πράγματα που έπρεπε να γίνουν, που προβλέπονται από τον ρόλο, την αρμοδιότητα και την ευθύνη ενός φορέα ή μιας διοίκησης, καταλήγουν να παρουσιάζονται ως ιστορικές επιτυχίες. Με ανακοινώσεις, φωτογραφίες, δελτία Τύπου, πανηγυρικές αναρτήσεις, κι αν υπάρχει διαθέσιμος χρόνος— λίγο αυτοθαυμασμό παραπάνω.
Μόνο που δεν είναι όλα για χειροκρότημα.
Κάποια πράγματα είναι απλώς… η δουλειά.
Το να λειτουργεί μια υπηρεσία όπως πρέπει, να προχωρά ένα έργο που έχει σχεδιαστεί, να υλοποιείται μια υποχρέωση που απορρέει από τον θεσμικό ρόλο μιας διοίκησης, δεν είναι απαραίτητα επίτευγμα. Είναι, πρωτίστως, υποχρέωση.
Και το επιτέλους δεν είναι προσβολή. Είναι υπενθύμιση.
Γιατί όταν χειροκροτάμε κάθε αυτονόητο, στο τέλος κινδυνεύουμε να χάσουμε την αξία του πραγματικού μπράβο.
Υπάρχουν, ασφαλώς, και πράγματα που αξίζουν πραγματικά συγχαρητήρια. Έργα που ξεπέρασαν δυσκολίες, πρωτοβουλίες που απαίτησαν επιμονή, συνεργασίες που έφεραν αποτέλεσμα, αποφάσεις που χρειάστηκαν θάρρος και προσπάθεια. Εκεί ναι. Το μπράβο όχι μόνο χωράει, αλλά επιβάλλεται.
Μόνο που ακόμη κι εκεί χρειάζεται λίγη μετριοπάθεια.
Γιατί κανένα αποτέλεσμα δεν γεννιέται συνήθως από το πουθενά και, κυρίως, δεν γεννιέται από έναν άνθρωπο μόνο.
Πίσω από ένα έργο μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι που εργάστηκαν πριν από εμάς. Προηγούμενες διοικήσεις που σχεδίασαν, εξασφάλισαν χρηματοδοτήσεις ή έβαλαν τις πρώτες υπογραφές. Υπάλληλοι που δούλεψαν αθόρυβα, χωρίς φωτογραφίες και δηλώσεις. Συνεργάτες που έβαλαν πλάτη. Πολίτες που πίεσαν. Και, βεβαίως, μια συγκυρία που μπορεί να έκανε σήμερα κάτι εφικτό, ενώ χθες δεν ήταν.
Η συνέχεια του κράτους, της αυτοδιοίκησης και των θεσμών δεν μπορεί να λειτουργεί σαν το γνωστό παιχνίδι όπου κάθε νέα διοίκηση παραλαμβάνει μια λευκή κόλλα χαρτί και ανακαλύπτει μόνη της τον τροχό.
Ούτε κάθε κορδέλα που κόβεται σημαίνει ότι μόλις ανακαλύφθηκε η Αμερική.
Υπάρχει και κάτι ακόμη: η συνεργασία.
Ένα καλό αποτέλεσμα δεν μικραίνει επειδή αναγνωρίζουμε ότι ήταν συλλογικό. Αντιθέτως, μεγαλώνει.
Το να πεις «αυτό το πετύχαμε μαζί» δεν αφαιρεί πόντους από κανέναν. Δείχνει ότι καταλαβαίνεις πώς λειτουργούν οι κοινωνίες και οι θεσμοί. Ότι γνωρίζεις πως η δημόσια διοίκηση δεν είναι προσωπική επιχείρηση και πως τα έργα δεν έχουν ιδιοκτήτη, αλλά συνέχεια.
Ίσως, λοιπόν, χρειάζεται να ξαναβάλουμε λίγο μέτρο στο λεξιλόγιό μας.
Να μάθουμε να λέμε «επιτέλους» όταν κάτι αυτονόητο καθυστέρησε.
Να λέμε «μπράβο» όταν κάτι δύσκολο έγινε πραγματικότητα.
Να λέμε «ευχαριστούμε» σε όσους εργάστηκαν γι’ αυτό, ακόμη κι αν δεν βρίσκονται σήμερα στην πρώτη σειρά της φωτογραφίας.
Και να μπορούμε να πούμε «αυτό ήταν συλλογική προσπάθεια», χωρίς να αισθανόμαστε ότι χάνουμε το προσωπικό μας χειροκρότημα.
Γιατί υπάρχει μια λεπτή διαφορά ανάμεσα στην ενημέρωση και την αυτοπροβολή. Ανάμεσα στην αναγνώριση μιας επιτυχίας και την ανάγκη να εμφανίζεται κάθε αποτέλεσμα ως προσωπικό κατόρθωμα.
Και, τελικά, υπάρχει και μια ακόμη πιο απλή διαφορά:
Άλλο να κάνεις τη δουλειά σου και άλλο να κάνεις τη δουλειά σου και μετά να ζητάς χειροκρότημα επειδή την έκανες.
Δεν χρειάζεται να χειροκροτούμε τα πάντα.
Το χειροκρότημα, άλλωστε, έχει αξία ακριβώς επειδή δεν είναι υποχρεωτικό.
Αν το μοιράζουμε αδιάκριτα, κάποια στιγμή δεν θα ξέρουμε αν πανηγυρίζουμε ένα πραγματικό επίτευγμα ή απλώς επειδή… κάποιος έκανε αυτό για το οποίο είχε εκλεγεί, προσληφθεί ή οριστεί να κάνει.
Και τότε το μπράβο θα έχει γίνει τόσο φθηνό, που ακόμη και το πραγματικό επίτευγμα θα μοιάζει με άλλη μία ανακοίνωση.
Ίσως, λοιπόν, το πιο γενναιόδωρο —και ταυτόχρονα πιο δύσκολο— χειροκρότημα είναι αυτό που ξέρει πότε να χειροκροτήσει και πότε απλώς να πει: ωραία, αυτό έπρεπε να γίνει.
Τάνια Ώττα – cosmomag.gr
About The Author
